Officiele Federation of Belgian Mushers Clubs Nieuws - Federation of Belgian Mushers Clubs

Dogs running
FBMC Logo
Dogs running
Menu
Ga naar de inhoud

Luchtvochtigheid, gevoelstemperatuur ?

Federation of Belgian Mushers Clubs
Gepubliceerd door in Welzijn · 3 december 2021
Er wordt tegenwoordig veel gepalaver over luchtvochtigheid in de hondensport wereld.

Is dit terecht ?

Ik heb mij eens over deze vraagstelling gebogen.
Bij welke temperatuur welke vochtigheid stel ik mij de vraag.
Er wordt altijd vanuit het eigen standpunt uitgegaan, dus, de gevoels temperatuur en het ongemakkelijk hebben als de vochtigheid stijgt.
Zonder waarden betekent dit niets, want ik kan beter tegen de warmte dan een zwaarlijvig persoon.
Er zijn natuurlijk waarden die als aangenaam en comfortabel gelden en zelfs bij verschillende activiteiten.
Maar voor onze sport met de hond is er niets.

Gevoelstemperatuur ?

Een mens is geen hond.
De hond loopt rond in een vacht, wij niet.
De hond heeft geen zweetklieren, wij wel.
De hond heeft bepaalde technieken om af te koelen die wij moeilijk kunnen nabootsen zonder het nog warmer te krijgen of duizelig te worden.
In dat opzicht is afgaan op het gevoel niet correct, al kan de uiteindelijke uitkomst overeenkomen, wat het nog niet correct maakt.

Het principe bij de mens is dat de warmte in hoofdzaak via vocht ( zweet) verdampt.
Bij de hond is zweten een mooi supplement maar in hoofdzaak zal het door zijn ademhaling zijn.
Bij deze ademhaling zal hij warmte afstaan aan de lucht.

Wanneer de  hond de lucht inademt langs de neus gaat de lucht via de plooien in de neus die zwaar doorbloed is een groot percentage warmte meenemen om naar buiten te transporteren.
Lukt het niet meer genoeg om overtollige warmte af te voeren, dan gaat de hond hijgen.

Aangezien wij in een sport zitten waar de hond actief bezig is, zal de hoofdzaak van het onderzoek vanuit het standpunt , hijgen van de hond, gaan.

Waarom hijgen ?

De hond hijgt om twee redenen, temperatuur en/of zuurstof.
Na een inspanning heeft de hond ook zuurstof nodig en zal hij hijgen.
Maar als het te warm is en de hond ligt daar gewoon op de grond niets te doen, dan kan hij ook beginnen te hijgen en is zuurstof niet bepaald de reden.
Dus hijgen is kwestie van efficiëntie volgens behoefte.
Als langs de neus, een groot deel van de hond zijn lichaam oppervlak kan afgekoeld worden, dan zal hijgen toch iets extra moeten opleveren.
Een hond kan 200 tot 400 maal per minuut in en uitademen bij het hijgen, terwijl in rust dit 30 tot 40 maal/min. is.

Op internet een tabel gebruikt door Australian Sleddog Sports Association gevonden, en zoals zovelen onder ons gaan ze van een gevoelstemperatuur standpunt uit.

Laten wij dit gevoelstemperatuur even uit de wereld verhelpen.

Als het gevoelstemperatuur in acht wordt genomen als zijnde warmer dan het is, dan moeten wij ook de luchtverplaatsing in rekening brengen voor afkoeling.

Bij een wind van 15 km/h bij een temperatuur van 10 C° zal de gevoelswaarde 8 C° zijn, een verkoeling van 2 C°
Bij 20 km/h heb je al een winst van 3 C° en bij 35 km/h zelfs 4 C° winst.

Als dit laatste van geen betekenis is, dan is de gevoelstemperatuur een foute interpretatie.
Anders moet je rekening houden met drie factoren, temperatuur. , luchtvochtigheid en windsnelheid.
Laat mij even duidelijk zijn.
persoonlijk vindt ik het fantastsich dat er toch iemand een poging heeft ondernomen om inzicht te geven in de invloed van de luchtvochtigheid op de temperatuur.
Ook al is het fout uitgewerkt, het is positief om iets te willen aanreiken aan de gemeenschap.
Het heeft me zeker geholpen om niet dezelfde fout te maken.
Vanuit een andere invalshoek bekeken.
We gaan het probleem dat zich stelt vanuit een ander punt benaderen.

De hond moet warmte kunnen afstaan.
Lucht is een goede thermische isolator, terwijl vocht een goede geleider is.
Gelukkig kan de  lucht die we in en uitademen ook vocht vasthouden.
Dat is zijn warmtetransport bij uitstek tijdens het ademen al dan hijgen.

Vocht warmt traag op en geeft warmte traag af, daarmee is vocht in staat om warmte te transporteren.
Ons zweet is het vocht dat onze warmte meeneemt naar de huidoppervlakte om te verdampen.

In eerste instantie zal de hond het vocht dat in de lucht is opwarmen.
Lucht zal bij het opwarmen uitzetten , en door het uitzetten kan er meer vocht in.
Zodoende zal de hond ook nog eens warmte kunnen afstaan door middel van het toegevoegd vocht.
Het verschil van de  omgevingstemperatuur en luchtvochtigheid, zal bepalen hoeveel warmte de hond zal kunnen evacueren.
Voorbeeld rekenen
Het vocht dat maximaal in lucht kan is de absolute Humidity, AH uitgedrukt in gr./m³
De relatieve vochtigheid (RH) in de lucht is een percentage van AH welke bij 100% verzadigd is, RH wordt uitgedrukt in %.
RH is lineair ten opzichte van AH; 50 % is de helft van wat er aan AH is.
AH volgt niet lineair de temperatuur zoals RH met AH doet, 2 maal warmer heeft niet als effect dat er tweemaal meer vocht in de lucht kan..
Voorlopig zijn deze de belangrijkste.

De hond ademt lucht in aan 20 C° met een RH van 40%
Eenmaal hij het uitademt zal de temperatuur warmer zijn dan 20 C° en zal AH ook stijgen.
RH zal dan gestegen zijn naar 100% alsook AH dat zal gestegen zijn naar zijn verzadiging van het dan uitgeademde temperatuur.

Om te weten hoeveel vocht 40% bij 20 C° is, zal dit berekend moeten worden.
Bij 20 C° kan de AH 17,31 gr./m³ bevatten = RH 100%
Aaneen  RH van 40 %  bij 20 C° is er 6,924 gr/m³ vocht aanwezig.
Er is nog ruimte voor 17,31 gr./m³ - 6,924 gr./m³ = 10,386 gr/m³ om RH 100% te verkijgen
De hond kan dus 10,386 gr/m³ vocht optimaal verwarmt afstaan zodat de 20 C° zijn RH 100% is geworden met een equivalent aan vocht van AH 17,31 gr./m³

We hebben de 20 C° berekend maar de hond verwarmt de lucht naar zijn lichaamstemperatuur die hoger ligt.
De lucht zal uitzetten en kan meer vocht bevatten die de hond zal benutten om warm lichaamsvocht eraan toe te voegen totdat het verzadigd is, waarna het naar buiten wordt geademd en een nieuw cyclus aanvang neemt.
Conclusie
Hoe lager de relatieve luchtvochtigheid en hoe lager de temperatuur bij de basis is, hoe meer warme lucht kan afgevoerd worden.
Beiden doordat de lucht sowieso minder vocht kan en zal bevatten. tenzij de omgevingstemperatuur hoger is dan deze van de hond.

Hierop volgt een tabel die aangeeft hoeveel vocht een hond kan afstaan bij een lichaamstemperatuur van 40C° bij een bepaalde omgevingstemperatuur en in verhouding zijnde RH vochtigheidsgehalte.
Tabel inkorten omloop naar minder dan 5 km. volgens de wetgeving


Tabel uitleg.
  1. De tabel begint bewust bij 40% vochtigheid omdat lagere waarden nefast kunnen zijn voor de gezondheid van de hond. Uitdroging is een mogelijk probleem.
  2. Er is van een RH waarde uitgegaan van 60% voor het definiëren van de zones omdat dit de bovengrens is van een comfortzone.
Kleurcodes
  • De fel groene velden zijn de basiswaarden van 15 C° wettelijk vastgelegd om de afstand te reduceren tot max. 5 km, en de hoeveelheid warm vocht (43,48) die de hond kan afstaan.
  • De lichtgroene opvulkleur geeft aan dat we zelf boven de 15 graden in een veilige zone kunnen zitten, tot 21 C° .
  • De licht rode kleur duidt aan dat zelf onder de grens van 15 graden wij in een onveilige zone kunnen terecht komen.
  • De felrode opvulkleur is de simulatie indien wij de RH 100% aan 15 C° nemen en het min. dat de hond aan die temperatuur kan afstaan aan warmte.
  • De rode omlijning duidt de zone aan waar wij ons in bevinden als we deze waarde nemen.
    Dan zou men aan 31 C° nog kunnen lopen mits het 40% luchtvochtigheid is.

Tabel het afgelasten van de wedstrijd volgens de wetgeving bij + 20C°

Tabel uitleg.
  1. De tabel begint bewust bij 40% vochtigheid omdat lagere waarden nefast kunnen zijn voor de gezondheid van de hond. Uitdroging is een mogelijk probleem.
  2. Er is van een RH waarde uitgegaan van 60% voor het definiëren van de zones omdat dit de bovengrens is van onze comfortzone.
Kleurcodes
  • De fel groene velden zijn de basiswaarden van 20 C° wettelijk vastgelegd om de wedstrijd af te gelasten, en de hoeveelheid warm vocht (40,79) die de hond kan afstaan.
  • De lichtgroene opvulkleur geeft aan dat we zelf boven de 20 graden in een veilige zone kunnen zitten, tot 27 C° .
  • De licht rode kleur duidt aan dat zelf onder de grens van 20 graden wij in een onveilige zone kunnen terecht komen.
  • De felrode opvulkleur is de simulatie indien wij de RH 100% aan 20 C° nemen en het min. dat de hond aan die temperatuur kan afstaan aan warmte.
  • De rode omlijning duidt de zone aan waar wij ons in bevinden als we deze waarde nemen.
    Dan zou men aan 36 C° nog kunnen lopen mits het 40% luchtvochtigheid is.

Dit alles zegt veel, 40,79 ml aan 40 C° vocht uitademen per m³ is niet veel, maar is toch een goed gevuld borrelglas.
Stel dat de hond bij het hijgen 200 - 400 maal per minuut in een uitademt met een longinhoud van 2,5  liter, dan verliest de hond op een minuut tijd tussen een halve en een hele borrel vocht.
Hijgt hij 5 min. aan een stuk kan je een pintje vullen zonder kraag.



Geen commentaren
FBMC v.z.w.
Prinsenlaan 18
9140 Temse
Wegens spammers worden op de website geen contact gegevens geplaatst.
En raison des spammeurs, aucune information de contact n'est indiquée sur le site.

Terug naar de inhoud